Inwentaryzacja w jednostce

Inwentaryzację w swojej jednostce powinieneś przeprowadzać na ostatni dzień każdego roku obrotowego.

W tym przypadku termin inwentaryzacji uważa się za dotrzymany, jeżeli inwentaryzację składników aktywów rozpocząłeś nie wcześniej niż 3 miesiące przed końcem roku obrotowego, a zakończyłeś do 15 dnia następnego roku, ustalenie zaś stanu nastąpiło przez dopisanie lub odpisanie od stanu stwierdzonego drogą spisu z natury lub potwierdzenia salda.

Ustawa o rachunkowości określa jednak przypadki, w których dopuszczalne jest przeprowadzenie inwentaryzacji bądź w innym terminie (na dzień niebędący ostatnim dniem roku obrotowego, ale mieszczący się w określonym przedziale czasowym) bądź też z inną niż coroczna częstotliwością.

W tym przypadku częstotliwość inwentaryzacji uważa się za dotrzymaną, jeżeli przeprowadzono inwentaryzację:
1) zapasów materiałów, towarów, produktów gotowych i półproduktów znajdujących się w strzeżonych składowiskach i objętych ewidencją ilościowo-wartościową raz w ciągu 2 lat;
2) środków trwałych oraz maszyn i urządzeń wchodzących w skład środków trwałych w budowie, znajdujących się na terenie strzeżonym raz w ciągu 4 lat; 
3) zapasów towarów i materiałów (opakowań) objętych ewidencją wartościową w punktach obrotu detalicznego jednostki  raz w roku;
4) zapasów drewna w jednostkach prowadzących gospodarkę leśną raz w roku.

Oznacza to, że możesz dokonać wyboru takiego rozwiązania, które jest dostosowane do rodzaju składników znajdujących się w dyspozycji Twojej jednostki, warunków składowania oraz zasad ewidencji.

Oprócz inwentaryzacji na ostatni dzień roku obrotowego, ustawa o rachunkowości nakłada na jednostki obowiązek przeprowadzenia inwentaryzacji w następujących przypadkach: 
1) na dzień zakończenia działalności przez jednostkę - np. na dzień zakończenia likwidacji lub postępowania upadłościowego, 
2) na dzień poprzedzający postawienie jednostki w stan likwidacji lub upadłości. Odnosi się to również do likwidacji jednostki w związku z jej przekształceniem w inną formę organizacyjną.

W przypadku połączenia jednostek lub podziału jednostki dopuszczalne jest odstąpienie od inwentaryzacji, pod warunkiem zawarcia w tym zakresie umowy w formie pisemnej. Możliwość odstąpienia od inwentaryzacji nie dotyczy jednakże spółek kapitałowych.

Poza obligatoryjnymi przypadkami przeprowadzania inwentaryzacji, określonymi w ustawie o rachunkowości, dopuszczalne jest również przeprowadzenie inwentaryzacji w przypadku: 
1) gdy doszło do zmiany osoby materialnie odpowiedzialnej lub na wniosek tej osoby, 
2) zdarzeń losowych, które spowodowały lub mogły się przyczynić do zmian w stanie składników majątku, 
3) żądania właściwego organu, np. podatkowego lub prokuratury. 

Również przyjęty w jednostce system kontroli wewnętrznej może nakładać obowiązek przeprowadzania inwentaryzacji w innych przypadkach, niż określone w ustawie o rachunkowości.

Adam Twarowski
radca prawny,
specjalizuje się w finansach JSFP